Czy asystentka stomatologiczna to zawód medyczny?

Tak. Od 25 marca 2024 roku asystentka stomatologiczna oraz higienistka stomatologiczna są prawnie zawodami medycznymi. Tego dnia weszła w życie ustawa o niektórych zawodach medycznych, która oba te zawody wprost umieściła na liście zawodów regulowanych. Wcześniej status asystentki bywał niejasny, bo w gabinecie pracowała przy pacjencie, ale żaden akt prawny nie nazywał jej wprost zawodem medycznym. Po wejściu ustawy w życie ta wątpliwość zniknęła.

W tekście pokazujemy, co konkretnie zmieniła ta ustawa, dlaczego pytanie o status medyczny tych zawodów w ogóle się pojawiało i jak to wygląda dzisiaj w praktyce.

Co zmieniła ustawa o niektórych zawodach medycznych

Ustawa o niektórych zawodach medycznych (Dz.U. 2023 poz. 1972) została podpisana we wrześniu 2023 roku, a w życie weszła 25 marca 2024 roku. Pełny tekst dostępny jest w bazie ISAP. Uporządkowała ona sytuację prawną kilkunastu zawodów, które wcześniej działały bez jednej spójnej regulacji, między innymi opiekuna medycznego, technika masażysty, elektroradiologa i technika sterylizacji medycznej. Na tej samej liście znalazły się asystentka stomatologiczna i higienistka stomatologiczna.

To nie był kosmetyczny zabieg legislacyjny, lecz realna zmiana statusu prawnego. Najważniejsze skutki ustawy to:

• powstanie Centralnego Rejestru Osób Uprawnionych do Wykonywania Zawodu Medycznego, prowadzonego przez ministra zdrowia,
• obowiązek wpisu do rejestru dla osób wykonujących te zawody,
• ustawowe określenie zasad wykonywania zawodu i zakresu czynności,
• wprowadzenie odpowiedzialności zawodowej,
• obowiązek ustawicznego doskonalenia zawodowego, rozliczanego w punktach edukacyjnych.

Od tej pory asystentka i higienistka nie są już po prostu pracownikami gabinetu o nazwie zawodu wpisanej do umowy. To osoby wykonujące zawód medyczny zdefiniowany ustawą, z prawami i obowiązkami, które z tego wynikają.

Dlaczego pytanie o status medyczny w ogóle się pojawiało

Wątpliwość brała się stąd, że przez lata asystentka funkcjonowała w prawnej szarej strefie. Robiła rzeczy ewidentnie medyczne, asystowała przy zabiegach, dbała o pole zabiegowe, odpowiadała za sterylizację narzędzi, a mimo to żaden przepis nie mówił wprost, że to zawód medyczny. Higienistka miała pozycję nieco mocniejszą, bo samodzielnie wykonuje zabiegi profilaktyczne, ale i w jej przypadku brakowało jednej, jasnej podstawy prawnej.

Stąd brały się powtarzające się pytania, czy higienistka to zawód medyczny, albo w drugą stronę, higienistka czy to zawód medyczny w sensie formalnym, a nie tylko potocznym. Do marca 2024 roku odpowiedź wymagała sięgania do rozporządzeń o kwalifikacjach i klasyfikacji zawodów. Dziś odpowiedź jest jednoznaczna i wynika wprost z ustawy.

Asystentka i higienistka jako zawody medyczne w praktyce

W naszym serwisie obie ścieżki kształcenia opisujemy od strony praktycznej. Asystentka stomatologiczna zdobywa kwalifikację MED.01 w trakcie rocznej nauki w szkole policealnej, a higienistka stomatologiczna kwalifikację MED.02 w nauce dwuletniej. Obie kończą się egzaminem zawodowym: część pisemna to 40 zadań w 60 minut z progiem zaliczenia 50 procent, część praktyczna trwa 120 minut, a próg wynosi 75 procent.

Status zawodu medycznego nie zmienia samego programu nauki, ale zmienia to, co dzieje się po egzaminie. Absolwentka musi liczyć się z wpisem do centralnego rejestru oraz z obowiązkiem dalszego kształcenia. Szczegóły rozliczania nauki opisaliśmy w osobnym tekście o tym, jak działają punkty edukacyjne dla obu zawodów. W codziennej pracy zmienia się też świadomość odpowiedzialności: zawód medyczny to nie tylko prestiż, lecz również ramy, w których trzeba się poruszać.

Jeśli interesuje Cię, jak ten status przekłada się na zakres obowiązków, warto zajrzeć do artykułu o tym, czym zajmuje się higienistka na co dzień. Granice uprawnień obu zawodów są dziś jaśniejsze niż przed wejściem ustawy w życie.

Grupa zawodowa i wynagrodzenia w podmiotach leczniczych

Osobną kwestią, choć często mylonego z samym statusem medycznym, jest przynależność do konkretnej grupy zawodowej na potrzeby wynagrodzeń. W publicznych podmiotach leczniczych pracownicy są przypisani do grup, które wyznaczają minimalny współczynnik pracy względem przeciętnego wynagrodzenia. Asystentka stomatologiczna i higienistka stomatologiczna należą do grupy 7, dla której współczynnik wynosi 0,86.

Trzeba tu jednak rozdzielić dwie sprawy. Zaliczenie do grupy 7 dotyczy wyłącznie pracy w podmiotach leczniczych finansowanych ze środków publicznych i wyznacza ustawowe minimum, a nie rynkową stawkę. Większość asystentek i higienistek pracuje w prywatnych gabinetach, gdzie wynagrodzenie ustala się indywidualnie i bywa wyższe niż minimum z grupy 7. Dlatego konkretne widełki zawsze warto potwierdzić u pracodawcy, a w razie wątpliwości co do statusu czy wpisu do rejestru dopytać w izbie lub bezpośrednio w resorcie zdrowia.

Najczęściej zadawane pytania

Czy asystentka to zawód medyczny?

Tak. Zgodnie z obecnymi przepisami asystentka stomatologiczna jest zawodem medycznym od 25 marca 2024 roku, czyli od dnia wejścia w życie ustawy o niektórych zawodach medycznych (Dz.U. 2023 poz. 1972). Ustawa wprost umieściła ten zawód na liście zawodów regulowanych, z obowiązkiem wpisu do centralnego rejestru i ustawicznego doskonalenia zawodowego.

Czy higienistka to zawód medyczny?

Tak, na tej samej zasadzie co asystentka. Higienistka stomatologiczna znalazła się na liście zawodów medycznych objętych ustawą, która weszła w życie 25 marca 2024 roku. Oznacza to dla niej obowiązek wpisu do Centralnego Rejestru Osób Uprawnionych do Wykonywania Zawodu Medycznego, odpowiedzialność zawodową oraz obowiązek zdobywania punktów edukacyjnych.

Do jakiej grupy zawodowej należą asystentka i higienistka?

Na potrzeby wynagrodzeń w publicznych podmiotach leczniczych oba zawody należą do grupy 7, dla której współczynnik pracy wynosi 0,86. Wyznacza on ustawowe minimum w sektorze publicznym, a nie stawkę rynkową. W prywatnych gabinetach pensję ustala się indywidualnie, dlatego konkretne kwoty zawsze warto potwierdzić u pracodawcy.